ảnh minh họa

Lo đụng dao kéo, nhiều chị em chẳng may “vỡ kế hoạch” đã quyết định phá thai bằng thuốc. Tuy nhiên, các bác sĩ khuyến cáo: phá thai bằng thuốc có thể dẫn tới hiện tượng băng huyết kéo dài.

Tại nhiều phòng khám tư ở Hà Nội, phương pháp phá thai bằng thuốc được các nhân viên y tế quảng cáo kiểu “một tấc lên trời” như chỉ cần một viên thuốc là thai ra ngay, an toàn không đau.

Thêm bệnh vì phá thai chui

BS sản phụ khoa Lê Thị Kim Dung, Trung tâm y tế lao động Thái Hà (Hà Nội) cảnh báo, phá thai bằng thuốc không đơn giản như mọi người tưởng và không phải trường hợp nào cũng có thể áp dụng. Cách đây không lâu, Trung tâm y tế lao động Thái Hà từng tiếp nhận một ca cấp cứu ra máu quá nhiều sau khi phá thai bằng thuốc, chỉ cần chậm vài tiếng là có thể nguy hiểm đến tính mạng. Cô gái trẻ, 21 tuổi là sinh viên, trót dính bầu với bạn trai. Lo lắng, sợ hãi, cô gái và bạn trai không dám nói cho gia đình và quyết định đến một phòng khám tư phá thai bằng thuốc. Tuy nhiên, sau 10 ngày cô gái bị băng huyết nặng, máu ộc ra ồ ạt, cũng may được bạn bè kịp đưa đi cấp cứu. Sau khi thăm khám, BS phát hiện thai vẫn còn, phải tiếp tục dùng thủ thuật lấy ra và có khả năng bị nhiễm trùng nặng.

Theo BS Dung, phá thai bằng thuốc là một trong những biện pháp để bác sĩ tư vấn cho phụ nữ lựa chọn, không thể thay thế được phương pháp phá thai bằng thủ thuật. Dùng thủ thuật là cách đưa dụng cụ vào để lấy thai và bệnh nhân thường phải dùng thêm kháng sinh. Nhưng ưu điểm của phương pháp thủ thuật là thời gian ra máu ngắn, quá trình thực hiện nhanh. Trong khi, phá thai bằng thuốc là dùng thuốc co bóp đẩy thai ra ngoài, điểm hạn chế là bệnh nhân bị ra máu kéo dài, nguy cơ nhiễm khuẩn lớn. Dù tỷ lệ thành công của hai phương pháp này là ngang nhau, nhưng phải tùy từng bệnh nhân cụ thể, bác sĩ sẽ tư vấn nên dùng phương pháp nào.

Phá thai cách nào cũng hại, vì vậy nên áp dùng phương pháp kế hoạch hóa gia đình. Trong ảnh: Kiểm tra sức khỏe thai phụ tại bệnh viện phụ sản TƯ. Ảnh:Trung Kiên

Phải được chẩn bệnh kỹ càng

Bác sỹ chuyên khoa 2 Nguyễn Thị Hồng Minh, Giám đốc Trung tâm tư vấn sức khỏe sinh sản và KHHGĐ, BV Phụ sản TƯ khẳng định, phương pháp phá thai bằng thuốc chỉ được phép thực hiện với trường hợp dưới 63 ngày mất kinh. Trong đó BV tỉnh được phép thực hiện với dưới 56 ngày mất kinh và BV tuyến huyện chỉ được phép thực hiện cho bệnh nhân dưới 49 ngày mất kinh. Các phòng khám tư nhân không được phép làm. Bệnh nhân trước khi được áp dụng phá thai bằng thuốc phải được thăm khám kỹ càng, đáp ứng đúng yêu cầu về tuổi thai, không có các bệnh mạn tính. “Đã từng có trường hợp bệnh nhân sau khi phá thai bằng thuốc, lượng máu ra nhiều, ngất xỉu, nằm trên vũng máu. Do đó, bệnh nhân được khuyên là phải ở gần BV, đề phòng trường hợp bị băng huyết có thể cấp cứu kịp thời”, BS Minh nói. Tỷ lệ thành công của phá thai bằng thuốc là 92 - 97%, nên có một số trường hợp sau khi dùng thuốc, thai không ra hết phải tiếp tục dùng thủ thuật.

Các BS khuyến cáo, đề phòng tránh những rủi ro về mặt sức khỏe, cách tốt nhất là áp dụng biện pháp kế hoạch hóa gia đình (trừ những trường hợp thai nhi có vấn đề, BS chỉ định phải phá). Trong trường hợp, trót dính bầu, không thể giữ thai, chị em phụ nữ nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa phụ sản có uy tín để được tư vấn biện pháp phù hợp nhất với mình, tuyệt đối không phá thai chui bởi có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Ưu nhược điểm của phá thai bằng thuốc

Em và bạn trai quan hệ và có thai ngoài ý muốn. Em đã giải quyết bằng cách phá thai bằng thuốc. Nhưng giờ em thấy đau bụng mấy ngày rồi. Đến ngày thứ 6 kể từ ngày uống viên thuốc đầu tiên thì em bị ra cụ máu đen khá nhiều. Xin cho em hỏi như vậy em có bị sao không, có bị băng huyết hay tác dụng phụ gì không ạ? Em xin cám ơn! (Hà Anh)

Trả lời:

Hà Anh thân mến!

Phá thai bằng thuốc (phá thai nội khoa) là phương pháp "cho sẩy thai tự nhiên". Phương pháp này có những ưu điểm như, không phải can thiệp ngoại khoa vào buồng tử cung như biện pháp nạo hút thai. Do vậy, ít dẫn đến các tai biến như: nhiễm trùng, chảy máu tử cung, thủng tử cung, hay biến chứng vô sinh về sau... Ưu điểm thứ hai của phá thai nội khoa là khi sẩy thai có tính nhẹ nhàng, ít gây ảnh hưởng đến tâm lý bạn gái.

Bên cạnh những ưu điểm, thì cũng cần lưu ý một số nhược điểm ở phương pháp "cho sẩy thai tự nhiên". Đó là, có những trường hợp bị băng huyết, đau bụng rất nhiều trong quá trình sẩy thai, cũng như bị rong huyết sau đó. Có thể có một số tác dụng phụ: ra máu nhiều, ra máu như hành kinh, hoặc ra máu lốm đốm.

Ngoài ra có thể có các hiện tượng khác: nôn nao, đau, chuột rút; sốt, ớn lạnh, mệt… Trường hợp gặp phải nhiều nhất là ra máu kéo dài 5-10 ngày hoặc có thể hơn, mặc dù thai đã sẩy hoàn toàn và sẽ tự hết rong huyết.

Thông thường sau 15 ngày sử dụng thuốc em nên đi khám lại. Còn nếu trong trường hợp em bị đau bụng, ra máu cục và có màu đen là hiện tượng bất thường, em cần phải đến các phòng khám sản phụ khoa hoặc bệnh viện phụ sản để được các sỹ thăm khám sớm.

Tuy là phương pháp phá thai có nhiều ưu điểm hơn can thiệp trực tiếp, nhưng không phải ai cũng dùng được thuốc để phá thai mà cần có sự chỉ định và theo dõi của bác sỹ chuyên khoa, nếu không sẽ để lại những hậu quả nặng nề về sau.

Thận trọng khi phá thai bằng thuốc

Phá thai bằng thuốc mới được đưa vào áp dụng ở nước ta trong một vài năm gần đây nhằm đáp ứng nhu cầu của chị em không muốn phá thai bằng thủ thuật (hút hoặc nạo). Tuy nhiên đây là phương pháp không đơn giản. Chỉ phá thai khi dưới 7 tuần Thuốc dùng để phá thai gồm 2 loại: Mifepriston-chất có thể làm cho thai ngừng phát triển, Misoproton (thuộc nhóm protaglandine) là thuốc gây co bóp cổ tử cung làm sảy thai. Người muốn phá thai bằng thuốc, sau khi khám, xét thấy đủ điều kiện áp dụng phương pháp này sẽ được uống một viên Mifepristone 200mg rồi được theo dõi, toàn thân, mạch huyết áp. Nếu không có gì bất thường, thai phụ được về và hẹn ngày giờ khám lại. 48 giờ sau, thai phụ trở lại bệnh viện, uống hai viên Misoprotone 200mcg, được giữ lại theo dõi ít nhất 4h, xem có ra máu, đau bụng hoặc sảy thai không. Nếu thai sảy thì phải kiểm tra bọc thai và rau. Nếu thai chưa sảy thì có thể về nhà. Lúc này thai phụ cần tự theo dõi những dấu hiệu diễn ra khi thai sảy ở nhà như: ra máu, đau bụng từng cơn và những phản ứng phụ của thuốc. Nếu ra máu nhiều, cụ thể là trong 2h liền, mỗi giờ ướt đẫm hai băng vệ sinh thì phải đến bệnh viện ngay để được xử lý. Khi thai sảy cần quan sát bọc thai và rau thai. Khi đã sảy triệu chứng đau bụng thường giảm, máu không ra nhiều. Nhưng hiện tượng ra máu có thể kéo dài trong nhiều ngày. Hai tuần sau nhất thiết phải đến bệnh viện để khám lại, dù thai phụ cảm thấy không có điều gì đặc biệt. Khi đến bệnh viện thầy thuốc sẽ đánh giá thai đã phá được hay chưa, nếu sảy rồi thì thai đã sảy hoàn toàn chưa, có bị sót rau hoặc nhiễm khuẩn không, liệu có tồn tại thai nằm ngoài tử cung không... Việc phá thai bằng thuốc cần cẩn trọng, chỉ được thực hiện trong những điều kiện sau: phụ nữ tự nguyện giải quyết thai ngoài ý muốn. Họ cũng phải chấp nhận hút thai nếu phương pháp phá thai bằng thuốc thất bại (vì thuốc phá thai có thể gây dị tật cho thai nhi). Phá thai bằng thuốc chỉ áp dụng cho những trường hợp thai nhi dưới 49 ngày (hay dưới 7 tuần) tính từ ngày đầu tiên thấy kinh lần cuối. Chỉ áp dụng khi thai ở trong tử cung (qua xét nghiệm bằng siêu âm). Phụ nữ đang cho con bú, người có bệnh tim, tăng nhãn áp (glôcôm), thiếu máu, huyết áp thấp (dưới 100mmHg), bệnh ở tuyến thượng thận, ung thư, dị ứng với 2 loại thuốc dùng để phá thai... thì không được phá thai bằng thuốc, ngoài ra những phụ nữ có tiền căn bị huyết khối, rối loạn đông máu cũng không áp dụng được phương pháp này, người có thai trong lúc đang mang dụng cụ tránh thai trong tử cung (vòng tránh thai), nếu muốn phá thai bằng thuốc, cần phải tháo dụng cụ tránh thai ra trước đó. Có thể có tác dụng phụ Phương pháp phá thai bằng thuốc cũng có một số tác dụng phụ và tai biến như: ra máu giống như khi có kinh nguỵêt nhiều, kéo dài khoảng 1 tuần lễ. Cũng có khi máu còn ra một vài ba tuần sau sảy (nhưng số lượng ít). Nếu sau một tuần máu vẫn ra nhiều thì đó là tai biến, cần đến bệnh viện khám lại. Một số người bị đau bụng giống như sảy thai tự nhiên (mức độ nhiều hay ít tùy từng người), buồn nôn và nôn trong vòng 24h sau khi dùng thuốc, nhiễm khuẩn giống như sau sảy thai tự nhiên hoặc sau các phương pháp phá thai khác, tiêu chảy (nhưng hiếm gặp và không kéo dài). Phá thai bằng thuốc là thêm một biện pháp phá thai chỉ được thực hiện ở các cơ sở chuyên khoa tuyến tỉnh, tuyến trung ương trong điều kiện đủ thuốc men, đủ điều kiện theo dõi và xử lý tai biến. Chị em không nên tự tìm kiếm thuốc để tự phá thai ở nhà vì dễ gặp nguy hiểm. (ST)